कापडावरील प्रयोग

मानवी इतिहासात वस्त्रोद्योग हा एक अतिप्राचीन व्यवसाय आहे. शतकानुशतके विविध कारणासाठी कापड वापरले जाते आहे. अनेक नवे शोध लागले, नवीन पद्धती अस्तित्वात आल्या. प्लास्टिक, रबर इत्यादींचा वापर मोठ्या प्रमाणावर केला जाऊ लागला. कृत्रिम धाग्यापासून  स्वस्त आणि वापरण्यासाठी मस्त अशा कापडाची निर्मिती होऊ लागली.

बराच मोठा काळ असा होता की या सर्व नवनिर्मितीच्या झगमगाटात सर्वजण दृष्टी हरवून बसले होते. परंतु आता थोडीफार जागृती होऊ लागली आहे. पर्यावरणावर होत असलेला दुष्परिणाम दुर्लक्ष्य करण्याजोगा नाहीये.  अवाढव्य पसरलेल्या वस्त्रनिर्मिती उद्योगामुळे उद्भवत असलेल्या आपत्तीने विचार करण्यास भाग पाडले आहे.  प्लास्टिकचा वापर करू नये यासासाठी माहिती प्रसारित केली जाते आहे. कृत्रिम धागा निर्मिती करताना वापरलेली रसायने किती घातक आहेत हे नित्यनेमाने समोर येते आहे. अर्थात तरीही लोकांमध्ये अजून खूप जागरूकता येणे गरजेचे आहे. 

मी  कृत्रिम धागे वापरून तयार केलेली वस्त्रे फार कमी वापरते किंवा आजवर वापरलेली आहेत. याची दोन करणे आहेत. एक म्हणजे मला त्याबद्दल असलेली  नावड  आणि दुसरे म्हणजे मला असे सिंथेटिक कापडांचे कपडे वापरण्याचा त्रासच होतो...  ऍलर्जी आहे म्हणा ना. नैसर्गिक धाग्यापासून तयार केलेले कापड दिसायला छानच असते आणि वापरायला सुखद असते. नैसर्गिक धागे टिकाऊ असतात आणि ते पूर्णतः रिसायकल सुद्धा केले जाऊ शकतात. 

मी माझ्याकडे उपलब्ध असलेल्या कापडाचा जास्तीत जास्त चांगला उपयोग करायचा प्रयत्न करते. कपडे फेकून न देता त्या कापडाचा पुनर्वापर करते. त्यामुळे माझे कापड वाया जात नाही, मला कमी कापड खरेदी करावे लागते आणि माझे पैसे सुद्धा कमी खर्च होतात. सुरुवातील मी जुन्या टाकाउ  कपड्यातील कापडे वापरून काही वस्तू तयार करणे सुरु केले.  त्यामध्ये काहीप्रमाणात मला यश मिळाले. मग मी कापडाचा अजून कशा प्रकारे उपयोग करता येईला या बद्दल माहिती मिळवण्यास सुरुवात केली.  इथल्या (सिंगापूर मधील) ग्रंथालयामध्ये मला एक पुस्तक मिळाले होते, त्यात विचिध प्रकाराच्या कापडांबद्दल माहिती दिलेली होती. तसेच ती कापडे कशासाठी/ कशा पद्धतीने वापरणे  सुयोग्य असेल त्याबद्दलही माहिती होती. मला ती माहिती फारच उपयोगी वाटली. वस्त्रे ही दैंनदिन गरज असली तरीही विविध कारणे आणि प्रसंगांना अनुकूल अशा वस्त्रांची आपल्याला जरुरी असते. सदासर्वकाळ एकाच पद्धतीचे कपडे आपण वापरू शकत नाही. वापरणारी व्यक्ती एकच असली तरी धागा, फॅशन, रंग, डिझाईन आणि फिटिंग यात विविधता असणे आवश्यक असते. 

तोच नियम कापडी वस्तूंच्या बाबतीतसुद्धा  खरा आहे. बॅग, पर्स, पिशवी असे विभाग गृहीत धरले तर त्या प्रत्येक प्रकारांमध्ये असंख्य उपप्रकार दिसून येतील. पिशवीचे उदाहरण बघितले तर विविध कारणांसाठी पिशवीची गरज असते परंतु प्रत्येकवेळी एकसमान आकार आणि प्रकाराची पिशवी वापरणे शक्य नसते. गरजेनुसार त्यामध्ये बदल करणे अपेक्षित असते. 

मी काही कापडी बटवे, पर्स, पाऊच, बॅग आणि पिशवी तयार केल्या आहेत.  दरवेळी मी त्यात काही बदल, काही सुधारणा करण्याचा प्रयत्न करते. प्रत्येक नवीन वस्तूंची बॅच मला आधीच्या वस्तुंपेक्षा अधिक चांगली वाटते कारण त्यात मी आधीच्या  वस्तू करताना आलेल्या अडचणी आणि झालेल्या चुका टाळण्याचा प्रयत्न करत असते. माझे काम जास्तीत जास्त सफाईदार व्हावे यासाठी प्रयत्न करीत असते. आणि माझ्या या प्रयत्नांचा परिणाम मी तयार केलेल्या वस्तूंच्या दर्जामध्ये दिसून येतोच. १००% परिपूर्ण आणि निर्दोष वस्तू निर्मिती करण्याची  इच्छा आणि ध्येय बाळगून मी प्रयत्न करते आहे. त्यात मला कितपत यश मिळते आहे ते तुम्हीच बघा ...