पनीर मटर मसाला

स्वयंपाक करणे काही सोपे काम नाही बरं का! मलातर ती एकप्रकारची साधनाच वाटते. रांधलेला पदार्थ चविष्ट असायला हवा आणि पौष्टिकही, सर्वांना आवडणारा असायला पाहिजे आणि उपलब्ध साधन सामग्री वापरून तयार करता यायला हवा. म्हणजे बघा स्वयंपाक करणाऱ्या गृहिणीला तारेवरची कसरतच करायला लागते. 

क्वचित कधी सामिष पदार्थांची चव आम्ही घेतली असली तरी रोजच्या रोज शाकाहारी पदार्थच  आमच्या घरी तयार केले जातात... माहेरी आणि सासरीसुद्धा. मंडईमध्ये जाऊन भाजी खरेदी करणे खरे तर आनंदाचे काम आहे पण हल्ली फळे, भाज्या इत्यादींच्या किंमती आभाळाला भिडल्या असल्याने ते काम जरा सांभाळूनच करावे लागते. किती घ्यायचे? काय घ्यायचे? आणि केव्हा घ्यायचे याचे वेळापत्रकच आखायला लागते. 

रोज रोज त्याच त्या भाज्या करून आणि खाऊन कंटाळा येतो. कधी कधी जरा वेगळे, चमचमीत पदार्थ पानामध्ये असावेत असे वाटते. बरं जो वेगळा पदार्थ असेल त्याची चव आपल्या सवयीच्या चवीशी मिळतीजुळती असायला हवी. हॉटेलमधून मागवलेला पदार्थ आपल्याला हवा तसाच असेल याची काय खात्री? म्हणून मग तो स्वतःच्याच स्वयंपाकघरामध्ये तयार करणे हा पर्याय असतो. म्हणूनच मी असे वेगवेगळे पदार्थ तयार करण्याचा प्रयत्न सुरु केला. असे करण्याने वेळही चांगला जातो, पदार्थ चांगला जमला आणि तशी पोचपावती घरच्यांकडून मिळाली की  समाधानही मिळते. 

तर आज मी एक (नेहमीच्या पदार्थांपेक्षा) वेगळा पदार्थ तयार केला आहे  - "पनीर-मटर मसाला" किंवा "मटर-पनीर". हा पदार्थ भारतातील पंजाब प्रांतामधून आलेला आहे. हॉटेल, रेस्टोरंटस, ढाबा असे कुठे गेलात तरी तिथे पंजाबी पदार्थ हमखास मिळणारच कारण ते अतिशय रुचकर असतात आणि म्हणून  लोकप्रिय आहेत. अर्थातच मला आणि माझ्या घरातील सर्वाना देखील ते चांगलेच वाटतात. 

तर पदार्थाच्या नावावरून कळळेच असेल, आजच्या पदार्थातील मुख्य घटक पनीर आणि मटर (मराठीमध्ये, मटार) आहेत. काही पाककुशल सुगृहीणी पनीर घरी तयार करतात. मला पनीर तयार करण्याची पद्धत माहिती असली तरी मी बाजारात उपलब्ध असलेलेच पनीर वापरते .. चांगले असते ते. 

पनीर तयार करण्याची पद्धत --- एका मोठ्या पातेल्यामध्ये दूध चांगले गरम करावे. त्या मध्ये थोडा लिंबाचा रस (किंवा व्हाईट व्हिनेगर सुद्धा चालेल) मिसळावा .. म्हणजे ते दूध फाटेल. ते दूध एका पातळ फडक्यावर घालूना त्यातील सर्व पाणी निथळून घ्यावे. त्यांनतर श्रीखंडासाठी चक्का करताना दही कसे बांधून, टांगून ठेवतात तसे करावे म्हणजे त्यातील उरलेसुरले पाणी निघून जाईल. त्यानंतर एका चौकोनी ट्रे मध्ये  ठेऊन काहीवेळ फ्रीज मध्ये ठेवावे आणि नंतर चौकोनी आकारात कापून घ्यावेत. 

मी केलेल्या पाककृतींची ध्वनिचित्रफीत तयार केलेलीच आहे, वर्णन करून सांगण्यापेक्षा प्रत्यक्ष दाखवलेलेच बरे, नाही का? 

** वापरलेले पनीर शुद्ध आणि ताजे असायला हवे. 

** तेल, तूप, बटर यापैकी जे वापरणार असाल त्याचे प्रमाण ठरवून घ्यावे. 

** ग्रेव्ही/करी खूप पातळ करू नये. 

** पनीर जास्तवेळ शिजवायचे नसते, मसाल्यामधे  मिसळल्यावर थोडी वाफ येऊन द्यायची आणि गॅस बर्नर बंद करायचा.

** मटार नसले तरी चालतात. 

** आवडत असेल तर थोडी कसुरीमेथी वापरली तरीही  चालेल. 

** पालक पनीर, पनीर भुर्जी, मटार पनीर असे काही पदार्थ पनीर वापरून केले जातात, मी एकेठिकाणी पनीर पराठा देखील पाहिला आहे. 

** पनीरची साठवणूक काळजीपूर्वक करायला हवी. प्लॅस्टिकमध्ये गुंडाळून, हवाबंद डब्यामध्ये ते साठवावे. त्यात बिलकूल पाणी जाऊ देऊ नये . 

** पनीर दुधापासून तयार केलेले असते त्यामुळे जास्त दिवस टिकत नाही. पदार्थ तयार केल्यावर तो लागोलग संपेल याची काळजी घ्यावी. 

** मी शक्यतो कृत्रिम रंग (अन्नपदार्थासाठी) वापरत नाही. वापरायचा असल्यास एक मोठा चमचा तूप पातळ करून त्यात चिमूटभर रंग मिसळायचा आणि तो तयार केलेल्या मसाल्यावर  पसरायचा.